1- افتاهنگ حرارت : مقدار کاهش دما نسبت به ارتفاع را در صورتی که هوا هیچ گونه حرکات عمودی به سمت بالا یا پایین نداشته باشد افتاهنگ گویند بنابراین افتاهنگ یعنی گرادیان دمای مثبت به ارتفاع در وضعیتی که هواه بدون حرکت عمودی باشد مقدار ثابتی نبوده و در یک نقطه فقط از روی اندازه گیری دما در ارتفاعات مختلف می توان مقدار متوسطی را برای ان بدست اورد.
2- وارونگی دما : با وجود اینکه انتظار این است که با افزایش ارتفاع دمای هوا کاهش یابد اما گاهی اوقات در یک ارتفاع مشخص و یا در بخشی از هوا بجای اینکه دما با ارتفاع کاهش پیدا کند افزایش نشان می دهد این حالت زمانی رخ می دهد که یک لایه هوای گرم روی یک لایه هوای سرد قرار گرفته باشد دما در لایه سرد با ارتفاع کاهش نشان می دهد اما به محض رسیدن به لایه گرمتر بطور ناگهانی افزایش دما مشاهده می شود شرایطی که در آن بجای کاهش دما با ارتفاع افزایش ناگهانی در دمای هوا مشاهده می شود وارونگی (Inversion) نام دارد.
3- درجه حرارت متوسط روزانه : مقدار حداقل و حداکثر دما که در طول یک دوره معین مثلا یک روز اتفاق افتاده است را درجه حرارت متوسط روزانه می گویند و آن را با Tmean نشان می دهند.
4- درجه حرارت نرمال روزانه : میانیگن درجه حرارت در یک روز می باشد.
5- درجه – روز : اکثر تحولات بیولوژیک مانند رشد گیاهان و برخی پدیده های هیدرولوژی مانند ذوب برف تابع توان حرارتی محیط می باشد برای این منظور از نمایه درجه – روز (degree-day) به عنوان شاخص گرما استفاده می شود چنانچه تعداد درجه – روز صفر یا منفی باشد آن روز در رشد تاثیری نخواهد داشت بدین ترتیب تعداد درجه – روز برای هر کدام از روزها عبارت است از متوسط دمای آن روز منهای دمای آستانه.
6- نقطه شنبنم : دمایی که در آن هوا بدون وارد کردن بخار آب و فقط از طریق سرد کردن از بخار اب اشباع شود نقطه شبنم (Dew point) نام دارد زیرا سرد شدن بیشتر هوا باعث میعان و تشکیل ذرات اب می گردد.
7- مانسون: مانسون یکی از پدیده های بزرگ مقایس اقلیمی است که بر آب و هوای بسیاری از مناطق حاره زمین تاثیر گذار است. به نظر می رسد وازه مانسون (monsoon) ریشه در واژه عربی موسم که به معنای باد ها است داشته باشد.این اصطاح به معکوس شدن فصلی جریان باد که نیمی از سال باد از سمت جنوب و نیمی از سال از سمت شمال می وزد در طول خط ساحلی اقیانوس هند به ویژه در قسمت دریای عمان اطلاق می گردد . بادهاي سهمگين مانسون تابسالتي اقيانوس هند با وجود خسارات سنگين بر تاسيسات ساحلي کشورهايي مانند هندوستان, با انتقال رطوبت از سمت درياها و اقيانوسها به روي خشکيها, پس از ماههاي کمبارش زمستان و بهار، زندگي را به اين مناطق هديه ميکنند. بادهاي مانسوني در برخورد با کوههاي جنوب هند به دو شاخه شرقي و غربي شکسته شده و شاخه غربي آن پس از برخورد با کوههاي هيماليا به سمت پاکستان و ايران منحرف ميشود.
8- سیکلون : یک چرخند یا سیکلون (cyclone) منطقه یا حجمی است از هوای کم فشار و تقریبا دایره ای شکل که قطر آن ممکن است به صد ها تا هزارها کیلومتر برسد در چنین ناحیه ای کمترین مقدار فشار جوی در مرکز بوده و در امتداد شعاع و بطرف خارج از مرکز مقدار فشار افزایش می یابد.
انتی سیکلون : چون جهت گردش باد حول یک مرکز پرفشار بر خلاف جهت باد طول یک چرخند (سیستم کم فشار ) است بنابراین به آن حرکت واچرخندی(Anticyclone) و چنین سیسمتی را واچرخد نامند
1- تورنادو : تورنادو (tornado) یا دیو باد اصطلاحا به گردبادهای سهمگین سواحل جنوبی آمریکا ، هندوستان و پاره ای نقاط دیگر اطلاق می شود.دیو باد (tornado) و دیوباد دریایی (water spot ) دو پدیده نزدیک بهم هستند هنگامی که یک دیو باد در مسیر حرکت خود به دریا می رسد دیوباد دریایی نامیده می شود.دیوباد یا گردباد عظیم تجلی شدید ترین و مخربترین نیروی طبیعت است هیچ بلای دیگری به خشم و طغیان آن نمی رسد.
2- فشا ر بخار: جزیی از فشار هوا که مربوط به بخار اب موجود در اتمسفر می باشد فشار بخار نام دارد هر چه مقدار بخار آب در هوا زیاد باشد فشار بخار نیز زیاد خواهد بود.
3- فشار بخار اشباع : هر چه مقدار بخار آب در هوا زیاد باشد فشار بخار نیز زیاد خواهد بود ولی هوا در یک دمای مشخص نمیتواند بیشتر از حد معینی بخار آب را در خود نگه دارد.زمانی که هوا حداکثر بخار آب را در خود نگه داشته است به اصطلاح در حالت اشباع بوده و فشار بخار در این وضعیت را فشار بخار اشباع میگویند.
4- رطوبت مطلق : یکی از روشهای توصیف مقدار واقعی بخار آب در جو ، رطوبت مطالق (Ambulate humidity ) می باشد که عملا وزن بخار را در حجم معینی از هوا تعیین می کند در تعریف دقیق تر رطوبت مطلق وزن بخار آب در حجم هواست.
5- رطوبت نسبی : در هیدرولوژی رطوبت مطلق کاربرد زیادی ندارد و معمولا برای توصیف رطوبت از مفهوم رطوبت نسبی استفاده می شود در واقع وقتی از رطوبت نام برده می شود منظور همان رطوبت نسبی است رطوبت نسبی (relative humidity) عبارت است از نسبت مقدار بخار آب موجود در هوا به مقدار بخار ابی که اگر همان حجم هوا در همان دما بصورت اشباع می بود در ان وجود می داشت.این نسبت همیشه بصورت درصد بیان می شود.
6- رطوبت ویژه : ( specific humidity ) نمایه ای است که خاصیت ثابت پذیری بیشتری نسبت به رطوبت مطلق دارد و با توجه به این که رطوبت مطلق تغییر پذیر است به همین علت از تعریف رطوبت ویژه در هواشناسی استفاده می شود. رطوبت ویژه عبارت است از وزن بخار آب در هر واحد وزن هوای مرطوب که معمولا بر حسب گرم بخار اب به گرم هوای مرطوب یا گرم به کیلوگرم هوای مرطوب توصیف می شود.
|
+| نوشته شده توسط
عمرانیا در یکشنبه دوازدهم مهر 1388
|
